নেতৃত্বৰ বিদ্যালয়
শিশু, কিশোৰ-কিশোৰী আৰু যুৱক-যুৱতীসকলে অধিকাৰ বুজিবলৈ শিকে, আত্মবিশ্বাসেৰে কথা পাতিবলৈ, সামূহিকভাৱে কাম কৰিবলৈ আৰু চৌপাশৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৈতে কাম কৰিবলৈ শিকে।
বন্ধুজনে স্কুললৈ অহা বন্ধ কৰি দিলে। কেৱল তেওঁৱেই কিবা এটা কৰিছিল
এটা বাৰ বছৰীয়া শিশুক বজাৰ চহৰত কাম কৰিবলৈ পঠিওৱা হ’ল। লক্ষ্য কৰা ব্যক্তিজন আছিল আন এটা বাৰ বছৰীয়া ল’ৰা।
আমি অমন বুলি ক’ম ল’ৰা এটাক মাক-দেউতাকে এখন বজাৰ চহৰত ঘৰুৱা কাম কৰিবলৈ পঠিয়াইছিল। তেওঁৰ বয়স বাৰ বছৰ। ঘৰখনে যিয়েই নহওক কিয়, সেই সিদ্ধান্তক প্ৰয়োজনীয় যেন লাগিছিল, সেয়া নিষ্ঠুৰতা নাছিল - দৰিদ্ৰতাই পৰিয়াল এটাক ৰক্ষা কৰিব পৰা পছন্দ খুব কমেইহে এৰি দিয়ে।
ৰেকৰ্ডটোৱে যি কয় সেয়া হ’ল আন এজন ল’ৰাই লক্ষ্য কৰিলে। অৰুণ - ছদ্মনামও, বাৰ বছৰ - আছিল অমনৰ বন্ধু আৰু গাঁৱৰ শিশু সংসদৰ তথ্য মন্ত্ৰী। সেই মঞ্চত ল’ৰা-ছোৱালীবোৰে নিজৰ অধিকাৰৰ কথা কৈছিল, স্কুল কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ, আৰু শিশুৱে বিপদত পৰিলে কেনেকৈ চিন্তা এটা উত্থাপন কৰিব পাৰি সেই বিষয়েও কৈছিল।
অৰুণে CHILDLINE বাহৰাইচক ফোন কৰিলে নিজৰ বন্ধুৰ পৰিয়ালৰ কথা।
তাৰ বাবে এটা শিশুৰ কিমান খৰচ হয়, সেইটো বিবেচনা কৰক। আনুগত্যই এটা দিশলৈ টানি আনে। পৰিয়াল এটাক বিপদত পেলোৱাৰ ভয়েও একেদৰেই টানি আনে। সহজ কথাটো হ’ল একো নক’লে আৰু আশা কৰা। তেওঁ তাৰ পৰিৱৰ্তে ফোনটো তুলি লৈছিল, কাৰণ কোনোবাই তেওঁক ৰাজহুৱা ভূমিকা দিছিল আৰু তেওঁ সিদ্ধান্ত লৈছিল যে ভূমিকাটোৰ অৰ্থ কিবা এটা।
তাৰ পাছত বাল প্ৰহৰীৰ দলটোৰ সৈতে অমনৰ ঘৰলৈ গ’ল, আৰু তাতেই বহি থাকিল, আৰু প্ৰাপ্তবয়স্কসকলে অমনৰ পিতৃ-মাতৃৰ লগত স্কুলৰ বিষয়ে আৰু শিশু শ্ৰমে শৈশৱৰ কি কৰে সেই বিষয়ে কথা পাতিলে। পৰিয়ালটোৱে অমনক ঘৰলৈ মাতিলে। গাঁৱৰ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত নাম লগাই দিলে।
ইয়াত কোনেও পৰিয়ালৰ পৰা কোনো শিশুক আঁতৰাই নিদিলে। এজন বন্ধুৱে এটা চিন্তা উত্থাপন কৰিলে, এটা পৰিয়ালে পুনৰ বিবেচনা কৰিলে, সুবিধা প্ৰদানকাৰীসকলে কথা-বতৰা পাতিলে আৰু এখন চৰকাৰী বিদ্যালয়ে তেওঁক ঘূৰাই লৈ গ’ল। সেই গাঁৱৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ সুৰক্ষা ব্যৱস্থাটো হ’ল মনোযোগ দি থকা বাৰ বছৰীয়া ল’ৰা এটা।
অৰুণে CHILDLINE ত ফোন কৰিলে নিজৰ বন্ধুৰ পৰিয়ালৰ কথা।
ল’ৰা-ছোৱালীয়ে প্ৰথমে দেখে
কোনো ব্যৱস্থাই লক্ষ্য কৰাৰ বহু আগতেই সমনীয়াই খালী আসন এখন লক্ষ্য কৰে। তেওঁলোকক যি লাগে সেয়া হ’ল ৰিপ’ৰ্ট কৰাৰ নিৰাপদ পথ আৰু দোষ নোহোৱাকৈ সঁহাৰি জনোৱা প্ৰাপ্তবয়স্ক।
বাৰ বছৰীয়া ল’ৰা এজনে নিজৰ বন্ধুৱে স্কুললৈ অহা বন্ধ কৰা বুলি লক্ষ্য কৰাটো কোনো দুৰ্ঘটনা নহয়। শিশু সংসদ প্ৰকৃততে যাৰ বাবে গঠিত হৈছে এয়া সেয়াই - ইয়াৰ আঁৰৰ ব্যৱস্থাটো ইয়াত দিয়া হৈছে।
নেতৃত্বৰ বিদ্যালয়ে শিক্ষণক এজেন্সীৰ সৈতে সংযোগ কৰে। নামভৰ্তি আৰু ধৰি ৰখাৰ গুৰুত্ব, আৰু লগতে কণ্ঠস্বৰ, সাংবিধানিক মূল্যবোধ, লিংগ সমতা, ডিজিটেল প্ৰৱেশ, জীৱিকাৰ পছন্দ আৰু বিদ্যালয় আৰু গাঁৱৰ সিদ্ধান্তত অংশগ্ৰহণ আদিও গুৰুত্বপূৰ্ণ। শিশুৱে কোনো সেৱাৰ গ্ৰাহক হোৱাৰ পৰা সিদ্ধান্তত অংশগ্ৰহণকাৰীলৈ গতি কৰে আৰু প্ৰাপ্তবয়স্কসকলে শিশুৰ হৈ কথা কোৱাৰ পৰা শিশুৱে কথা ক’ব পৰা আৰু শুনাব পৰা পৰিস্থিতি সৃষ্টি কৰালৈ গতি কৰে।
এই কামটো কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ
বাহৰেইচ, শ্ৰৱস্তি আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া জিলাসমূহত বিদ্যালয়ৰ পৰা বৰ্জন কৰাটো একক বিষয়ৰ সমস্যা হোৱাটো খুব কমেইহে দেখা যায়। দৰিদ্ৰতা, লিংগভিত্তিক কাম, দূৰত্ব, অসুৰক্ষিত গতিশীলতা, সামাজিক বৈষম্য, দুৰ্বল বিদ্যালয়–সম্প্ৰদায়ৰ সম্পৰ্ক আৰু তথ্যৰ সীমিত সুবিধাই ইজনে সিজনক শক্তিশালী কৰে।
পৰিৱৰ্তন কেনেকৈ হয়
নেতৃত্বৰ কাম শিশুৰ পৰা আৰম্ভ হয় আৰু তাৰ পিছত পৰিয়াল, শিক্ষক, বিদ্যালয় পৰিচালনা সমিতি, গ্ৰাম পঞ্চায়ত আৰু শিক্ষা প্ৰশাসনক জড়িত কৰে।
“শিশু আৰু যুৱক-যুৱতীসকলে নিজৰ বিকাশৰ পৰিস্থিতি শিকে, নেতৃত্ব দিয়ে আৰু গঢ় দিয়ে।”
বিদ্যালয় এৰি যোৱা বা কেতিয়াও বিদ্যালয়ত প্ৰৱেশ নকৰা শিশুৰ বাবে শিক্ষণ, পুনৰ নামভৰ্তি আৰু ধৰি ৰখাৰ সেতুবন্ধন।
কিশোৰী ছোৱালীৰ সামূহিক, ঋতুস্ৰাৱৰ স্বাস্থ্য আৰু মৰ্যাদা, আৰু গতিশীলতা আৰু অধ্যয়নৰ ওপৰত লিংগভিত্তিক বাধাৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰে।
যুৱক-যুৱতীসকলৰ বাবে দক্ষতা আৰু জীৱিকাৰ পথ গতিকে উপাৰ্জনে শিক্ষণৰ ঠাই ল’ব নালাগে।
শিশু সংসদ আৰু বিদ্যালয় পৰিচালনা সমিতিয়ে শিশুসকলক সাধাৰণতে তেওঁলোকৰ অবিহনে লোৱা সিদ্ধান্তত স্থান দিয়ে।
গাঁথনিগত দুৰ্বলতা চক্ৰ, এই কাৰ্যসূচীৰ পৰা পঢ়া।
নেতৃত্বৰ বিদ্যালয়ে সেই বিন্দুত কাম কৰে য’ত শিশুৱে শিক্ষা এৰি দিয়ে, আৰু তেওঁলোকক বাহিৰলৈ ঠেলি দিয়া হেঁচাত।
এই শিশুটি নিজৰ বয়সৰ তুলনাত সৰু আৰু দুৰ্বল। বহৰাইচত পাঁচ বছৰৰ তলৰ ২ টা শিশুৰ ভিতৰত ১ টাৰ শাৰীৰিক বিকাশ বাধাগ্ৰস্ত (ঠিংনা) - ভোক শৰীৰত স্থায়ীভাৱে সোমাই পৰে, আৰু পৰৱৰ্তী জীৱনত খুব কমেইহে আৰোগ্য হয়।
শিক্ষণ কেন্দ্ৰত জীৱন দক্ষতা আৰু স্বাস্থ্য শিক্ষা, পুষ্টি সেৱালৈ ৰেফাৰেলৰ সৈতে।
ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিয়াল স্বাস্থ্য জৰীপ ৫ · বহৰাইচ (৫২.১%)
এটা সম্প্ৰদায়। এটা নেতৃত্বৰ যাত্ৰা। নেতৃত্ব দিবলৈ বহু পথ।
সম্প্ৰদায়বোৰ থিয় হৈ নাথাকে। শিশু কিশোৰ হৈ পৰে, কিশোৰ ডেকা প্ৰাপ্তবয়স্ক হৈ পৰে আৰু প্ৰতিটো প্ৰজন্মই নতুন নতুন সুযোগ, দায়িত্ব আৰু প্ৰত্যাহ্বান উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে লাভ কৰে। প্ৰকল্পবোৰ প্ৰকৃতিৰ দ্বাৰা সময়সীমাবদ্ধ; সম্প্ৰদায়সমূহ শেষ হোৱাৰ বহুদিনৰ পিছতো চলি থাকে। সেয়েহে অগ্ৰগতি কেৱল প্ৰকল্পসমূহে ৰূপায়ণৰ সময়ত কি লাভ কৰে তাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে, কিন্তু ইয়াৰ অন্ত পৰাৰ পিছত সম্প্ৰদায়সমূহে কি কি আগবাঢ়ি যাব পাৰে তাৰ ওপৰতো নিৰ্ভৰ কৰে।
প্ৰত্যাহ্বানটো কেৱল উন্নত প্ৰকল্প কেনেকৈ ৰূপায়ণ কৰিব পাৰি সেইটো নহয়। প্ৰতিটো প্ৰজন্মই অংশগ্ৰহণ, সংগঠিত, নেতৃত্ব, আৰু পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মক প্ৰস্তুত কৰিবলৈ কেনেকৈ সজ্জিত হোৱাটো নিশ্চিত কৰিব পাৰি।
কিয় প্ৰজন্মৰ মাজত নেতৃত্ব হেৰাই যায়
নেতৃত্ব এটা মুহূৰ্তত বিফল হোৱাটো খুব কমেইহে দেখা যায়। এটা পথ শেষ হোৱা ঠাইত ই লিক হৈ যায় আৰু একোৱেই অনুসৰণ নকৰে। ক্ষতি কেনেকৈ বৃদ্ধি পায়, আৰু নেতৃত্বৰ বিদ্যালয়ে ইয়াৰ ঠাইত কি ৰাখে চাবলৈ এটা পৰ্যায় বাছি লওক।
জীৱনৰ পৰ্যায়সমূহৰ মাজেৰে নেতৃত্ব
নেতৃত্বৰ বিকাশ একক হস্তক্ষেপৰ দ্বাৰা হ’ব নোৱাৰে, জীৱনৰ এটা পৰ্যায়ত ইয়াৰ উত্থানও নহয়। প্ৰতিটো পৰ্যায়ে এটা সুকীয়া উদ্দেশ্য সাধন কৰে - কেৱল ব্যক্তিক পৰৱৰ্তী কাৰ্যসূচীৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰাই নহয়, আনৰ জীৱন গঢ় দিয়াত অধিক ভূমিকা গ্ৰহণৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা। কি কামৰ বাবে সেইটো পঢ়িবলৈ এটা মঞ্চ বাছি লওক।
প্ৰতিটো পৰ্যায়তে উদ্দেশ্যটো স্থিৰ হৈ থাকে: নিজৰ কণ্ঠ বিচাৰি উলিওৱাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি আনৰ কণ্ঠ সক্ষম কৰালৈকে, অহৰহ নেতা সৃষ্টি কৰিব পৰা সম্প্ৰদায় গঢ়ি তোলালৈকে দায়িত্ববোধৰ সম্প্ৰসাৰিত।
পৰিৱৰ্তনৰ তত্ত্ব
সম্প্ৰদায়সমূহে প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম ধৰি নেতৃত্বক লালন-পালন, বজাই ৰাখিব আৰু নবীকৰণ কৰিবলৈ সক্ষম হয়, যাৰ ফলত ব্যক্তি আৰু প্ৰতিষ্ঠানসমূহে সামূহিকভাৱে অধিকাৰ উপলব্ধি কৰিব পাৰে আৰু নিজৰ উন্নয়নৰ নেতৃত্ব দিব পাৰে। ছটা শক্তিশালী পথে সেই লক্ষ্য কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে।
শৈশৱৰ অংশগ্ৰহণৰ পৰা সম্প্ৰদায়ৰ নেতৃত্বলৈকে এক সংযুক্ত পথ।
নেতা বিকাশৰ পৰা আৰম্ভ কৰি নেতৃত্ব ব্যৱস্থা বজাই ৰখালৈকে
তিনিটা দশকত নেতৃত্ব বিদ্যালয়ে দেখুৱাইছে যে শৈশৱ, কৈশোৰ, যৌৱন আৰু প্ৰাপ্তবয়স্ক জীৱনৰ মাজেৰে নেতৃত্বক লালন-পালন কৰিব পাৰি। পৰৱৰ্তী প্ৰত্যাহ্বানটো হ’ল বাহ্যিক সুবিধাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ নাথাকি নেতৃত্বই নিজকে নবীকৰণ কৰাটো নিশ্চিত কৰা। সফলতাক প্ৰশিক্ষিত নেতাৰ সংখ্যাৰ দ্বাৰা জুখিব নোৱাৰি, বৰঞ্চ এটা সম্প্ৰদায়ৰ ভিতৰৰ পৰা নেতাক উৎপাদন, গুৰু আৰু টিকিয়াই ৰখাৰ ক্ষমতাৰ দ্বাৰা জুখিব।
এটা পৰ্যায়ক্ৰমে বিনিয়োগৰ ৰ’ডমেপ
পৰৱৰ্তী পৰ্যায়টো কেৱল কাৰ্যসূচী সম্প্ৰসাৰণৰ নহয়। ই এনে ব্যৱস্থাসমূহ শক্তিশালী কৰাৰ বিষয়ে যিয়ে সম্প্ৰদায়সমূহক নেতাসকলক অহৰহ লালন-পালন কৰিবলৈ, অধিকাৰ উপলব্ধি কৰিবলৈ, পৰিৱৰ্তিত প্ৰসংগৰ সৈতে খাপ খুৱাবলৈ আৰু ব্যক্তিগত প্ৰকল্পসমূহ শেষ হোৱাৰ পিছত সামূহিক কাৰ্য্যকলাপ বজাই ৰাখিবলৈ দিয়ে। পাঁচটা শ্বিফ্ট, প্ৰতিটোৰ খৰচ আৰু প্ৰত্যেকেই অকলে থিয় দিব পৰা।
কিহৰ বাবে পদ্ধতিটো বেলেগ
গতানুগতিক নেতৃত্বৰ কাৰ্যসূচীত সীমিত সংখ্যক ব্যক্তিৰ বিকাশ ঘটে। DEHAT ৰ অভিজ্ঞতাই প্ৰকাশ কৰে যে নেতৃত্ব তেতিয়াহে স্থায়ী হয় যেতিয়া ইয়াক হাতত তুলি দিবলৈ ডিজাইন কৰা হয় - যেতিয়া প্ৰতিটো মঞ্চই মানুহক পৰৱৰ্তী কাৰ্যসূচীৰ বাবে নহয়, কিন্তু আনৰ জীৱন গঢ় দিয়াত অধিক ভূমিকা গ্ৰহণৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰে।
প্ৰতিটো প্ৰকল্প, কালানুক্ৰমিকভাৱে
22 / 22 · 2000 – 2023এই কাৰ্যসূচীয়ে শিশু, কিশোৰ-কিশোৰী আৰু তেওঁলোকৰ চৌপাশৰ সম্প্ৰদায়ভিত্তিক সংস্থাসমূহৰ সৈতে ২০০০ চনৰ পৰা চলোৱা প্ৰতিটো সামৰ্থ্য গঠন কাৰ্য্যকলাপৰ মাজেৰে ক্ৰমবৰ্ধমান।
ওপৰৰ সকলোবোৰ ৰেকৰ্ডত আছে। ইয়াৰ পিছত যি হ’ব তাৰ অংশ কেনেকৈ হ’ব বিচাৰে সেইটো বাছি লওক।
ওপৰৰ ৰেজিষ্টাৰত এই কাৰ্য্যসূচীৰ 22 প্ৰকল্পৰ তালিকা দিয়া হৈছে, প্ৰত্যেকৰে ইয়াৰ বাবে ধন আগবঢ়োৱা অংশীদাৰ আৰু ই কি কৰিলে। যিকোনো ধৰণৰ সমৰ্থন একে চৰ্তত আদৰণীয়।