মানৱ সুৰক্ষা
প্ৰতিৰোধ, সুৰক্ষা, বিচাৰ আৰু অংশীদাৰিত্ব, একেলগে ৰখা যাতে গাঁও, থানা, আশ্ৰয় আৰু আদালতৰ মাজত এটা শিশু হেৰাই নাযায়।
সভাবোৰত তেওঁলোকে দুটা কথা শিকিছিল: যে তেওঁলোকে আপত্তি কৰিব পাৰে, আৰু কাক মাতিব
দুখন বেলেগ বেলেগ গাঁৱত দুগৰাকী ছোৱালীয়ে নিজৰ বিয়া ঠিক হোৱাৰ মুহূৰ্তত একেটা তথ্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল।
প্ৰথমটো আছিল পোন্ধৰটা। অষ্টম শ্ৰেণীৰ পিছত তাইৰ পঢ়া-শুনা বন্ধ হৈ গৈছিল আৰু সেই বছৰৰ শেষৰ ফালে বিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। তাই ফোন কৰি ক’লে যে তাই ইয়াক পিছুৱাই দিয়াটো বিচাৰে। তাইৰ পিতৃ-মাতৃ, সমাজৰ সদস্য আৰু নিৰ্বাচিত গাঁৱৰ নেতৃত্বক আলোচনাত অনা হৈছিল। তাই প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱালৈকে অপেক্ষা কৰিবলৈ পৰিয়ালটোৱে সন্মতি দিলে।
দ্বিতীয়জন আছিল সোতৰটা। তাইৰ বাবে যি বিবাহৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে, তাই বিচৰা নাই বুলিও কয়। পাৰিবাৰিক আলোচনাই প্ৰস্তুতি বন্ধ কৰা নাছিল। ৰিপৰ্ট কৰা বিয়াৰ তাৰিখত ৰাজহুৱা কৰ্তৃপক্ষই হস্তক্ষেপ কৰে আৰু পৰিয়ালে প্ৰতিশ্ৰুতি দিলে যে তাইৰ আঠাইশ বছৰ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ আগতেই বিবাহ আগবাঢ়ি নাযায়।
দুয়োগৰাকী ছোৱালীকে বাহিৰৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা নহ’ল। প্ৰত্যেকেই এখন সভাত তথ্য শুনিছিল, নিজৰ জীৱনৰ লগত জুখিছিল আৰু লগত থকা মানুহৰ হেঁচাত যোগাযোগ কৰিছিল। ৰিপ’ৰ্ট কৰাৰ পথটো গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল কাৰণ ই তাই ইতিমধ্যে লোৱা এটা সিদ্ধান্তক সেই সিদ্ধান্তৰ ওপৰত কাম কৰিবলৈ বাধ্য হোৱা প্ৰাপ্তবয়স্কসকলৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল।
পিছুৱাই দিয়াটো ইয়াৰ অন্ত নহয়। এই অৱস্থাত থকা ছোৱালী এজনীয়ে নিজৰ ঘৰৰ ভিতৰতে নৱীকৃত হেঁচা, শিক্ষাৰ বাধা বা প্ৰতিশোধৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে।
ফ’ল’আপে যিটো প্ৰশ্ন সুধি থাকিব লাগে সেয়া হ’ল বিয়াখন হৈছিল নে নাই সেয়া নহয়। তাই আগবঢ়াই নিব বিচৰা জীৱনটো - স্কুল, কাম, নিজৰ সময় - আচলতে অধিক সম্ভৱ হৈ উঠিল নেকি সেইটোহে।
তাই এখন সভাত তথ্যবোৰ শুনি নিজৰ জীৱনৰ লগত জুখি ফোনটো কৰিলে।
তথ্য, আৰু উত্তৰ দিয়া কোনোবা
গোটেই ব্যৱস্থাটো হৈছে গাঁৱৰ সভা আৰু ছোৱালী এজনীয়ে ইতিমধ্যে বিশ্বাস কৰা এজন ব্যক্তিৰ লগত সংলগ্ন কৰা ফোন নম্বৰ এটা। চলাবলৈ প্ৰায় একোৱেই খৰচ নহয় আৰু মনত ৰখাৰ বাবে একেবাৰেই একোৱেই নহয়।
দুজনী ছোৱালীয়ে এটা ফোন নম্বৰ মনত ৰখাটো কোনো ভাগ্যৰ কথা নহয়। এইটো এই কাৰ্যসূচীয়ে চলোৱা বৈঠকসমূহত অন্তৰ্নিহিত এক গাঁথনি - সেই গাঁথনিৰ ৰূপটোৱেই তলত দিয়া হৈছে।
এই কাৰ্যসূচীয়ে সৰবৰাহৰ, বাল্যবিবাহ, শিশু শ্ৰমিক, নিৰ্যাতন, অসুৰক্ষিত প্ৰব্ৰজন আৰু যৌন আৰু প্ৰজনন স্বাস্থ্যৰ বিপদসমূহক বিচ্ছিন্ন কাণ্ডৰ পৰিৱৰ্তে সংযুক্ত সুৰক্ষাৰ চিন্তা হিচাপে সম্বোধন কৰে। সুৰক্ষাৰ অৰ্থ হ’ল উদ্ধাৰ, আৰু তাৰ পিছত প্ৰত্যাৱৰ্তন বা পুনৰ সংযোগ, আৰু তাৰ পিছত সামাজিক, মানসিক আৰু অৰ্থনৈতিক পুনৰ্বাসন যিয়ে এবছৰৰ পিছত শিশু প্ৰকৃততে সুৰক্ষিত নে নহয় সেইটো নিৰ্ণয় কৰে।
এই কামটো কিয় গুৰুত্বপূৰ্ণ
দুৰ্বলতা জমা হয়। বিদ্যালয়ৰ বৰ্জন, অৰ্থনৈতিক দুৰ্দশা, অসুৰক্ষিত প্ৰব্ৰজন, বৈষম্য আৰু দুৰ্বল সমৰ্থন নেটৱৰ্ক শোষণৰ পথ হৈ পৰে। ভাৰত-নেপাল সীমান্তই গতিশীলতা আৰু ন্যায়িক ক্ষেত্ৰত জটিলতা যোগ কৰে, আনহাতে বহু বিপদ ঘৰুৱা আৰু অনানুষ্ঠানিক শ্ৰমৰ ব্যৱস্থাৰ ভিতৰত লুকাই থাকে।
কাৰ্যক্ষেত্ৰত চাৰিটা পি
সম্প্ৰদায়ৰ গাঁথনিসমূহে আগতীয়াকৈ লক্ষ্য কৰে; বিধিগত সংস্থাসমূহে একেলগে কাম কৰে। DEHAT এ প্ৰশাসনৰ অংশীদাৰ হিচাপে কাম কৰে, ইয়াৰ বিকল্প হিচাপে নহয়।
“শিশু আৰু তেওঁলোকৰ চৌপাশৰ প্ৰাপ্তবয়স্কসকল অধিক সুৰক্ষিত কাৰণ সম্প্ৰদায়সমূহে আগতীয়াকৈ লক্ষ্য কৰে আৰু ব্যৱস্থাসমূহে একেলগে কাম কৰে।”
গোচৰত লগত থকা, আইনী সাহায্য, ক্ষতিপূৰণৰ দাবী আৰু মনোসামাজিক সহায়।
বাল্যবিবাহ প্ৰতিৰোধ, হিংসা আৰু নিৰ্যাতনৰ প্ৰতি সঁহাৰি, আৰু উদ্ধাৰৰ পিছত ছোৱালীক সহায় কৰা।
কাৰ্যক্ষেত্ৰত লক্ষ্য ৮.৭: শিশু শ্ৰমিক, বণ্ডেড শ্ৰম আৰু কামৰ বাবে সৰবৰাহৰ।
গোচৰটো বন্ধ হোৱাৰ পিছতো চলি থকা পুনৰ্বাসন, গতিকে উদ্ধাৰ কৰা শিশু এটা এবছৰৰ পাছতো নিৰাপদ।
গাঁথনিগত দুৰ্বলতা চক্ৰ, এই কাৰ্যসূচীৰ পৰা পঢ়া।
মানৱ সুৰক্ষাই কাম কৰে য'ত সঞ্চিত দুৰ্বলতা শোষণলৈ পৰিণত হয়, আৰু আগতে লক্ষ্য কৰা উচিত ব্যৱস্থাসমূহত।
এই শিশুটিয়ে শিকাৰ সলনি কাম কৰে। যোৱা লোকপিয়লত, শ্ৰাৱস্তীৰ ৫ ৰ পৰা ১৪ বছৰ বয়সৰ ১৬ টা শিশুৰ ভিতৰত ১ টা কাম কৰি আছিল - পথাৰত, ভাটাত, হোটেলত আৰু ঘৰত; এবাৰ স্কুলৰ বাহিৰলৈ ওলাই আহিলে, বজাৰে সেই শিশুটিৰ ওপৰত এটা মূল্য নিৰ্ধাৰণ কৰে।
চিনাক্তকৰণ, প্ৰত্যাহাৰ, শ্ৰম-বিভাগৰ ব্যৱস্থা আৰু বিদ্যালয়ত পুনৰ নামভৰ্তি। ইটা ভঁৰাল, ধাবা, কৰ্মশালা আৰু ঘৰুৱা শ্ৰমিকৰ পৰা উলিওৱা ধন সৰবৰাহৰ পঞ্জীৰ বিপৰীতে ক্ৰছ-চেক কৰা হয়, কিয়নো বহু শ্ৰমিক শিশুক প্ৰথমতে এজন সৰবৰাহকাৰীয়ে সেই শ্ৰমিকলৈ স্থানান্তৰিত কৰিছিল।
ভাৰতৰ লোকপিয়ল ২০১১, তালিকা B-01 · শ্ৰাৱস্তী, ৫-১৪ বছৰৰ শিশু যিসকলে কাম কৰিছিল (৬.১১%)
সংকটৰ বহু আগতেই সুৰক্ষা আৰম্ভ হয়।
শিশুসকলে হঠাতে সংকটত প্ৰৱেশ কৰাটো খুব কমেইহে দেখা যায়। মানসিক চাপৰ সন্মুখীন হোৱা সীমান্ত অঞ্চলত আনুষ্ঠানিক হস্তক্ষেপ হোৱাৰ বহু আগতেই শিক্ষা, প্ৰব্ৰজন, শ্ৰম, স্বাস্থ্য, সুৰক্ষা আৰু ন্যায়ৰ খণ্ডিত ব্যৱস্থাৰ মাজেৰে ক্ৰমান্বয়ে বিপদ জমা হয়। প্ৰত্যাহ্বান কেৱল সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ অভাৱেই নহয়। গভীৰ প্ৰত্যাহ্বানটো হ’ল তেওঁলোকৰ মাজত ধাৰাবাহিকতাৰ অনুপস্থিতি।
দুৰ্বলতা খুব কমেইহে একক পৰিঘটনা হয়। ই বিচ্ছিন্ন ব্যৱস্থাৰ মাজেৰে জমা হয় য'ত আনুষ্ঠানিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থাই হস্তক্ষেপ কৰাৰ বহু আগতেই শিশুৱে অদৃশ্য ফাঁকৰ মাজেৰে পৰি যায়।
কেনেকৈ এটা শিশুৱে তাৰ মাজেৰে পৰি যায়
উচ্চ বিপদজনক সীমান্ত পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ মাজেৰে, দুৰ্বলতা চিনাক্তকৰণযোগ্য পৰ্যায়ৰ মাজেৰে আগবাঢ়ি যায়। চিষ্টেমৰ সঁহাৰি সেই অগ্ৰগতিৰ সৈতে প্ৰায়ে মিল নাথাকে। মিল নোহোৱাটো চাবলৈ এটা পৰ্যায় নিৰ্বাচন কৰক, আৰু সেই সময়ত DEHAT এ কি কৰে।
সম্প্ৰদায়ৰ নেতৃত্বত সুৰক্ষা আন্তঃগাঁথনি
সম্প্ৰদায়সমূহে প্ৰায়ে প্ৰথমে দুৰ্বলতাক চিনি পায়। DEHAT এ স্থানীয় ব্যৱস্থাপ্ৰণালীসমূহক প্ৰতিষ্ঠানিক সঁহাৰিৰ সৈতে সংযুক্ত সক্ৰিয় সুৰক্ষা আন্তঃগাঁথনিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ কাম কৰে, চাৰিটা আন্তঃসংযুক্ত স্তৰৰ মাজেৰে।
সম্প্ৰদায়সমূহক নিষ্ক্ৰিয় হিতাধিকাৰী হিচাপে স্থান দিয়া হোৱা নাই। তেওঁলোকে বহল প্ৰতিষ্ঠানিক আৰু সীমা অতিক্ৰম কৰা সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত সক্ৰিয় সুৰক্ষা অভিনেতা হিচাপে কাম কৰে।
পৰিৱৰ্তনৰ তত্ত্ব
শিশু আৰু কিশোৰ-কিশোৰীসকলক ক্ষতিৰ পৰা সুৰক্ষিত কৰা হয়, অধিক শক্তিশালী ধাৰাবাহিকতা, সম্প্ৰদায়ৰ মালিকীস্বত্ব আৰু সীমান্তৰ পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ মাজত স্থায়ী সমৰ্থন ব্যৱস্থাৰ সৈতে। পাঁচটা পথে সেই লক্ষ্য কঢ়িয়াই লৈ ফুৰে।
শিশু সংসদ, গাঁও পৰ্যায়ৰ শিশু সুৰক্ষা আৰু কল্যাণ সমিতি, যুৱ গোট, প্ৰব্ৰজন অনুসৰণ আৰু সম্প্ৰদায়ৰ সতৰ্কতা ব্যৱস্থা।
সম্পৰ্ক-ধাৰণ ধাৰাবাহিকতাৰ পৰা ব্যৱস্থা-ধাৰণ ধাৰাবাহিকতালৈকে
বাস্তৱ জগতৰ সুৰক্ষা পৰিৱেশ তন্ত্ৰত ধাৰাবাহিকতা ক’ত দুৰ্বল হয় সেই বিষয়ে কাৰ্য্যকৰী প্ৰতিফলনৰ জৰিয়তে আৰ্হিটো পৰিশোধন কৰা হৈছিল। এইবোৰক পৃথক প্ৰণয়ন প্ৰত্যাহ্বান হিচাপে গণ্য কৰাৰ পৰিৱৰ্তে, ইয়াক চিস্টেম ডিজাইনত নিৰ্মিত কৰা হৈছে।
এটা পৰ্যায়ক্ৰমে বিনিয়োগৰ ৰ’ডমেপ
পৰৱৰ্তী পৰ্যায়টো পৰিৱেশ তন্ত্ৰই কাম কৰে বুলি প্ৰমাণ কৰা নহয়। ইতিমধ্যে নিৰ্মিত কাৰ্য্যকৰী পৰিপক্কতাই ধাৰাবাহিকতা আন্তঃগাঁথনি আৰু দীৰ্ঘ দিগন্তৰ অংশীদাৰিত্বলৈ অনুবাদ কৰিব পৰাটো নিশ্চিত কৰাটো। প্ৰতিটো বিনিয়োগে একে উদ্দেশ্য পূৰণ নকৰে।
কিহৰ বাবে পদ্ধতিটো বেলেগ
কেৱল হস্তক্ষেপৰ অনুপস্থিতিৰ পৰাই সুৰক্ষাৰ বিফলতা খুব কমেইহে দেখা যায়। পৰিয়াল, প্ৰব্ৰজন যাত্ৰা, প্ৰতিষ্ঠান, পুনৰুদ্ধাৰৰ পথ আৰু দীৰ্ঘম্যাদী অনুসৰণ ব্যৱস্থাৰ মাজত ধাৰাবাহিকতা দুৰ্বল হ’লেই এইবোৰৰ উন্মেষ ঘটে। বেছিভাগ সুৰক্ষা কাম উদ্ধাৰৰ মুহূৰ্তত জুখিব পৰা যায়। DEHAT এ দুবছৰৰ পিছত জুখিছে।
প্ৰতিটো প্ৰকল্প, কালানুক্ৰমিকভাৱে
14 / 14 · 2011 – 2023এই প্ৰগ্ৰেমে সঁহাৰি জনোৱা প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে ক্ৰমবৰ্ধমান। এটা শিশু এটাতকৈ অধিক অংকত দেখা দিব পাৰে, গতিকে এইবোৰ একেলগে যোগ কৰা নহয়। সৰবৰাহ আৰু শিশু শ্ৰমিকক এটা ছেদক কেছলোড হিচাপে গণ্য কৰা হয়, কিয়নো শিশুসকলক প্ৰায়ে একেজন সৰবৰাহকাৰীয়ে শ্ৰমলৈ লৈ যায়।
ওপৰৰ সকলোবোৰ ৰেকৰ্ডত আছে। ইয়াৰ পিছত যি হ’ব তাৰ অংশ কেনেকৈ হ’ব বিচাৰে সেইটো বাছি লওক।
ওপৰৰ ৰেজিষ্টাৰত এই কাৰ্য্যসূচীৰ 14 প্ৰকল্পৰ তালিকা দিয়া হৈছে, প্ৰত্যেকৰে ইয়াৰ বাবে ধন আগবঢ়োৱা অংশীদাৰ আৰু ই কি কৰিলে। যিকোনো ধৰণৰ সমৰ্থন একে চৰ্তত আদৰণীয়।